Ergani’de Bir Kültürü Yaşatma Mücadelesi: Dengbêj Evi

Amed’in Ergani ilçesinde Dengbêjlik kültürünü yaşatmak amacıyla yaklaşık dört ay önce başlatılan Dengbêj dinletileri, her hafta pazar günü düzenlenmeye devam ediyor. Halkın ilgisinin giderek arttığı etkinlikler, gönüllü Dengbêjlerin ve dernek üyelerinin kendi imkânlarıyla sürdürülüyor.

Haber: Serdar Tarım

Ergani’de yaklaşık 4 aydır her pazar günü 2 saat boyunca Dengbêj dinletisi düzenleniyor. Geleneksel sözlü kültürün önemli unsurlarından biri olan Dengbêjlik geleneğini yaşatmayı amaçlayan etkinliklere halkın ilgisinin de gün geçtikçe arttığı belirtiliyor.

Etkinliklerin öncülüğünü yapan Ergani Dengbêjler Kültür ve Dayanışma Derneği ise 20 Ağustos 2026 tarihinde resmi olarak kuruldu. Dernek üyeleri, temel amaçlarının Dengbêjlik kültürünü ve anadillerini yaşatmak olduğunu ifade ediyor.

İki kardeşten Zazakî stranlar

Etkinliklere katkı sunan isimlerden Xalê Meheme ve Xalê Rıfat iki kardeş. İki kardeş, etkinliklerde Zazakî stranlar seslendirerek Dengbêjlik geleneğinin yaşatılmasına katkı sunuyor.

Xalê Rıfat, geçmişte kamyon şoförlüğü yaptığını, emekli olduktan sonra ise bu etkinliklere gönüllü olarak katıldığını belirterek, dilin ve Dengbêjlik kültürünün gelecek kuşaklara aktarılması için çaba gösterdiklerini ifade ediyor.

60 kilometre yol geliyor

Etkinliklere Alacakaya-Xulaman bölgesinden yaklaşık 60 kilometre yol kat ederek gelen Dengbêj Murat da kültürün yaşatılması için gönüllü olarak mücadele eden isimlerden.

Murat, kendisinin de Zaza olduğunu belirterek hem Zazakî hem de Kurmancî stranlar söylediğini ve her hafta Dengbêj günü için uzun bir yol kat ettiğini dile getiriyor.

“Asıl amacımız kültürümüzü yaşatmak”

Dernek yönetim kurulunda da yer alan Dengbêj Xalê Remezan ise yapılan çalışmaların herhangi bir maddi beklenti olmadan sürdürüldüğünü söylüyor.

Bir inşaat işçisi olduğunu belirten Remezan, hafta sonlarında gönüllü olarak Dengbêj Evi’nde yer aldığını ifade ederek, “Asıl amacımız kültürümüzü yaşatmak. Ben de Zazayım. Dengbêjlik kültürünü yaymamız gerekiyor,” dedi.

Remezan, Dengbêjlik kültürünün yalnızca tek bir mekâna sıkıştırılmaması gerektiğini de vurgulayarak, Ergani Belediyesi’nden farklı parklarda etkinlik düzenlenmesi konusunda destek beklediklerini belirtti.

Remezan, “İstediğimiz şey, her hafta farklı bir noktadaki parkta bu etkinlikleri sürdürebilmek. Ancak bugüne kadar yaptığımız girişimler neticesinde belediyeden olumlu bir dönüş alamadık,” ifadelerini kullandı.

“Dengbêj Evi bugünlere kendi çabalarımızla geldi”

Ergani Dengbêjler Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı ve etkinliklerin düzenlendiği yerin sahibi Ercan Uçar ise Dengbêj Evi’nin bugünlere gelmesinin büyük ölçüde kendi çabalarıyla gerçekleştiğini ifade etti.

Derneğin 20 Ağustos 2026 tarihinde resmi olarak kurulduğunu belirten Uçar, yaklaşık dört ay önce gönüllü Dengbêjlerle birlikte çalışmalara başladıklarını söyledi.

Uçar, etkinliklerin başladığı günden bu yana çeşitli şikâyetlerle karşılaştıklarını belirterek, “Sokağı kapattığımız iddiası ve yüksek ses gibi çeşitli şikâyetlerle karşılaştık. Bunun üzerine Ergani Belediyesi’nden destek istedik. Resmi dilekçemizi verdik, ayrıca her iki eşbaşkanla da şahsen görüştük. Başlangıçta bize bazı sözler verildi, ancak aradan yaklaşık dört ay geçmesine rağmen herhangi bir çalışma yapılmadı,” dedi.

“Önerilen alan halkla buluşmak için uygun değildi”

Belediye tarafından kendilerine Bagûr Taziye Evi’nde belirli gün ve saatlerde etkinlik düzenleme önerisinde bulunulduğunu aktaran Uçar, söz konusu alanın hem fiziksel olarak yetersiz olduğunu hem de halkla buluşmak açısından uygun olmadığını savundu.

Uçar ayrıca, belediyenin kültür komisyonundan etkinliklerle ilgili olumsuz bir karar çıktığı yönünde kendilerine bilgi verildiğini ifade etti.

Kaymakamlıkla yapılan bazı görüşmelerin ardından etkinlikler nedeniyle karşılaştıkları şikâyetlerin ve müdahalelerin önceki döneme göre azaldığını belirten Uçar, çalışmalarını gönüllülük temelinde sürdürmeye devam ettiklerini söyledi.

“Kendi imkânlarımızla sürdürüyoruz”

Dernek üyeleri ise Dengbêj Evi çalışmalarına tamamen gönüllü olarak başladıklarını ve etkinliklerde kullanılan ses sistemi ile diğer ekipmanları kendi imkânlarıyla temin ettiklerini belirtiyorlar.

Belediyeden yeterli desteği göremediklerini dile getiren dernek üyeleri, yaşanan sorunlara rağmen etkinliklerin devam etmesinden ve Dengbêjlik kültürünün halkla buluşmasından memnun olduklarını ifade ediyor.

Ergani’de her hafta düzenlenen Dengbêj dinletileri, bir yandan bölgenin sözlü kültürünü yaşatırken, diğer yandan Zazakî ve Kurmancî stranların yeni kuşaklarla buluşmasına katkı sunuyor.

Dengbêj Söyletisinden Kısa Bir An - Tıkla - YouTube 

"Bu haber Almanya Büyükelçiliği, Ankara maddi desteği ile Uluslararası Mentorluk ve Dijital Dönüşüm Aracılığıyla Yerel Medya Kuruluşlarının Güçlendirilmesi Projesi kapsamında hazırlanmıştır. İçeriğin sorumluluğu kurumumuza aittir."