Jinên karkerên malan, li Amedê sendikayek ava kir - Zelal Sinayiç

Karkerên malan yên jin li Amedê ji bo mafên xwe Sendikaya Karkerên Malan ya İMECÊyê ava kir. Jinan li dijî gelek astengên civakî û aborî dest bi xebata rêxistinbûnê kir.

Amarên cîhanê û Tirkîyeyê metirsîyê nîşan didin

Li gorî daneyên Rêxistina Karî ya Navneteweyî (ILO) li cîhanê 75,6 milyon karkerên malan hene. Ji sedî 76,2yê van karkeran jin in. 40,7 milyon karker ji parastina yasayî bêpar in. Ji sedî 82yê wan bê qeyd û bê misogerîya civakî dixebitin.

Li Tirkîyeyê jî li gorî daneyên fermî hejmara karkeran ji 220 hezarî zêdetir e. Sendika diyar dikin ku ev hejmar ji 1 milyonî bêtir e. Ji sedî 90ê karkerên malan jin in û bê misogerîya civakî dixebitin.

Rêxistina İMECÊyê xebatên xwe li Amedê dest pê kir

Sendikaya İMECÊyê ji bo vekirina nûnertîya Amedê xebat da destpêkirin. Rêveberîya sendikayê bi piştgirîya şaredariyan û rêxistinên jinan civîn pêk anîn. Sendikayê di 13ê Hezîranê de li Amedê komxebatek li dar xist. Endama Rêveberîya İMECÊyê Yıldız Serenê li Amedê behsa pirsgirêkên karkerên jin kir. Serenê got ku ew ê xebatên rêxistinbûnê li bajêr domdar bikin.

Pirsgirêkên karkerên malan yên jin pir in

Li dijî karkeran xetereya destdirêjîyê û tundîyê heye. Ji ber vê sedemê jin bi gelemperî du kes bi hev re diçin karî. Li Stenbolê heqdesta rojane di navbera 5 hezar û 7 hezar lîreyî de ye. Li Amedê ev heqdest nêzî 4 hezar lîreyî ye. Du jin vê heqdestê di navbera xwe de par ve dikin. Civak astengên mezin li ber jinên berdayî çêdike. Gelek jin karê xwe ji derdorê vedişêrin.

Karkerên jin mafên xwe yên yasayî dixwazin

Rêveberîya sendikayê pênaseya karên malan dixwaze. Paqijî, xwarin û lênêrîna zarokan karên cida ne. Karkerên jin ji bo van karan pênaseya pîşeyî dixwazin.

Karker B.C.yê behsa salên xwe yên xebatê kir. B.C.yê got ku wê di 12 salîya xwe de ji ber xizanîyê dest bi karî kir. Wê da zanîn ku wan bi lêçûna kîmyewî paqijî kir û tenduristîya wan xirab bû. B.C.yê diyar kir ku ew bê misogerîya civakî xebitîn.

Karkereka dî S.A.yê ku 23 salî ye got ku ew heftê 5 rojan di villayekê de dixebite. S.A.yê da zanîn ku ew mehê 25 hezar lîreyî distîne û ji karê xwe razî ye.

Bawerî ji bo xwediyên malan girîng e

Xwedîya malê D.M.yê behsa mercên paqijîyê kir. D.M.yê got ku dîtina karkereka ewlemend ne hêsan e. Wê diyar kir ku ew karên xetere yên wekî paqijîya penceran nade karkerên jin. D.M.yê got ku divê mercên xebatê di destpêkê de diyar bibin.