Gelo siyaseta Biden a Rojhilata Navîn têk çûye? - The NY Times

Lêkolîneka nû nîşan dide ku siyaseta Amerîkayê ya li Rojhilata Navîn di sala borî de bi ser neketiye. Piştî êrîşa Hamasê ya li ser Îsraîlê di 7ê çirîya pêşînê de, Amerîkayê hewl da ku hem piştgirîya Îsraîlê bike hem jî pêşîyê li şerê herêmî bigire. Lê belê, encamên vê siyasetê ne li gorî armancên Amerîkayê bûn. Zêdetirî 40,000 Filistînî mirine, Xeze wêran bûye û Îsraîlê niho Xeze dagir kiriye. Herwiha, pêwendîyên Îsraîlê yên navneteweyî xera bûne û doza Filistînê bûye mijara sereke ya navneteweyî.

Peymana mezin a berî êrîşê

Roja 6ê çirîya pêşînê, Amerîkayê bi Erebistana Suûdî re li ser peymaneka mezin dixebitî. Vê peymanê dê têkilîyên dîplomatîk ên di navbera Erebistana Siûdî û Îsraîlê de asayî bikira.

Êrîşa Hamasê û bandora wê

Roja 7ê çirîya pêşînê, Hamasê êrîşeka mezin li ser Îsraîlê pêk anî. Vê bûyerê hemû planên heyî têk birin. Di encamê de, Îsraîlê dest bi êrîşeka berfireh li ser Xezeyê kir.

Siyaseta Amerîkayê

Piştî êrîşê, Amerîkayê ji bo xwe pênc armanc danîn: piştgirîya Îsraîlê, pêşîlêgirtina şerê herêmî, rizgarkirina dîlan, afirandina çareserîyeka siyasî ji bo Filistînîyan û vejandina peymana bi Erebistana Siûdî re.

Encamên şerî

Piştî salekê, rewş holê ye: Zêdetirî 40,000 Filistînî mirine, Xeze wêran bûye û Îsraîlê niho Xeze dagir kiriye. Ji alîyê dî ve, pêwendîyên Îsraîlê yên navneteweyî xera bûne û doza Filistînê bûye mijara sereke ya navneteweyî.

Têkçûna siyaseta Amerîkayê

Lêkolîner Franklin Foer dibêje ku Amerîka di armancên xwe de bi ser neketiye. Wê pêşî li şerê herêmî negirtiye, dîl rizgar nekirine û çareserîyeka siyasî ji bo Filistînîyan pêk neaniye. Herwiha, bandora xwe li ser Îsraîlê kêm kiriye. Li gorî Foer, Amerîkayê gelek hewl daye lê encamên berbiçav bi dest nexistine.

Çavkanî:

• Ezra Klein, The New York Times
• Botan Times