Katibê Şêx Seîd efendî yek ji alim û zanayên dewra xwe bû. Wî di bîranînên xwe de behsa çîrokekê kiriye.
Li gor çîrokê komek bivir hatine ber-avekê û haziriya xwe dikin daran bibirin. Dar jî dibêjin me ti zerer nedaye ti kesê em li ser koka xwe ne. Ka bila rihspîyê me biçe ji biviran re bibêje bila me nebirin.
Bivir bersiva li jêr dide daran:
Ez qewetê ji te digrim
Serê te bi destê dibirim
Tu nedî min destê bivir
Ha ez û ha ev kevir
Ev mesela kurdan e
Derdê serê derdan e
Hindek heramzade ne
Nankorê ewladan e
Ji bîgane ra dibin destgîr û piştgîr
Kurdan dixin binê nîr
Fehmiyê Bîlal kî ye?
Fehmiyê Bîlal (jdb. 1887 li Licêyê - m. 1967 li Amed) şoreşvanekî bû ku di serhildana Şêx Seîd de wekî sekreter cihgirtiye. Nivîskar, siyasetmedar û têkoşerekî navdar ê Kurd e. Bi navê Fehmiyê Licî jî tê naskirin. Hêj di temenciwaniya xwe de helbestan dinivîsîne û tevlî têkoşîna azadiya Kurdistanê dibe.
Piştî têkçûna serhildanê derbazî binxetê dibe. Di avakirina Xoybûnê de roleke mezin dileyîze. Ji ber ku fransî dizanibû, têkiliya tevgerên Kurd bi Ewropa re hêsantir dikir. Berhemên LaFontaine werdigerand û bi xwe jî helbest dinivîsand. Mixabin pirraniya wan kete destê dewleta Tirk û hatin tunekirin. Herwekî arşîva Şêx Seîd jî.
Li ser derxistina efûyê ya dûgela Tirk û ji ber hinde nakokiyên di navbera damezrênerên Xoybûnê, biryar digire û vedigere Bakurê Kurdistanê. Dûgela Tirk li ser soza xwe nasekine û wî digirin. Wî sirgûnê bajarê Ispartayê dikin. Li wir tendurustiya wî bi giran dijwar dibe û dewleta Tirk cezayê wî sist dike, vedigere Bakurê Kurdistanê. Li Darahênê, Xinûs û Amedê di nava xizaniyê de dijî û jiyana xwe ji destdide.
